งานดอกฝ้ายบาน มะขามหวานเมืองเลย
จัดขึ้น ณ บริเวณสนามหน้าศาลากลางจังหวัดเลย ช่วงเทศกาลตรุษจีน ประมาณวันที่ 1-7 กุมภาพันธ์ ของทุกปี วันแรกของงานจะมีขบวนแห่จากอำเภอต่างๆ ที่ประดับตกแต่งรถด้วยผลิตภัณฑ์จากฝ้าย ซึ่งรถแต่ละคันจะมีเทพีนั่งประดับมาด้วย ส่วนบริเวณจัดงานจะมีการออกร้านของหน่วยงานราชการต่าง ๆ การประกวดนางสาวไทเลยและมหรสพอื่นๆ อีกมากมาย

งานประเพณีการละเล่นผีตาโขน
จัดขึ้นที่อำเภอด่านซ้าย ในวันเสาร์-อาทิตย์ หลังวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 ของทุกปี หลังจากงานนมัสการพระธาตุศรีสองรักแล้ว งานประเพณีการละเล่นผีตาโขนเป็นการละเล่นพื้นบ้านที่มีขึ้นในอำเภอด่านซ้ายและอำเภอนาแห้วเท่านั้น โดยมีการแห่ผีตาโขนในงานบุญหลวง ซึ่งเป็นงานบุญใหญ่ประจำปีของท้องถิ่น การละเล่นผีตาโขนส่วนมากจะเล่นกันเฉพาะผู้ชาย ตั้งแต่เด็กรุ่นๆ ถึงผู้ใหญ่ โดยแบ่งการจัดงานเป็นสองวัน ในวันแรกจะมีพิธีแห่พระอุปคุตจากลำน้ำหมันมาที่วัดโพนชัย วันที่สองมีการแห่เข้าเมือง และผู้เล่นจะนำเครื่องผีตาโขนไปโยนทิ้งแม่น้ำหมัน จากนั้นเวลาค่ำจะมีการเทศก์มหาชาติถึง 13 กัณฑ์

งานแสดงไม้ดอกเมืองหนาว อำเภอภูเรือ
จัดขึ้นที่บริเวณสนามหน้าที่ว่าการอำเภอภูเรือ ในช่วงวันส่งท้ายปีเก่าต้อนรับปีใหม่ ประมาณวันที่ 31 ธันวาคม-3 มกราคม ของทุกปี ภายในงานจะจัดให้มีการออกร้านแสดงไม้เมืองหนาว การประกวดไม้ดอกไม้ประดับเมืองหนาว งานราตรีแม่คะนิ้ง ลีลาศโต้ลมหนาว และการจำหน่ายพืชผลทางการเกษตรของชาวอำเภอภูเรือ

ประเพณีเส็งกลองกิ่ง

ประวัติ / ความเป็นมา

เป็นประเพณีที่น่าสนใจควรแก่การอนุรักษ์ และหาชมได้ยาก เป็นประเพณีการแข่งขันตีกลองกิ่ง (เส็ง เป็นภาษาอีสาน แปลว่า การแข่งขัน) กลองกิ่งนั้นมีลักษณะที่แตกต่างออกไปจากกลองทั่วไป ตรงที่มีลักษณะเหมือนกลองโบราณที่ใช้สำหรับส่งสัญญาณต่างๆ ตัวกลองทำด้วยต้นไม้ขนาดใหญ่แต่ละใบหน้ากลองมีความกว้าง 50 – 70 เซนติเมตร หรือบางใบอาจมีขนาดกว้างถึง 1 เมตร ข้างในเจาะรู มีความหนาประมาณ 2 เซนติเมตร และที่ก้นของกลองกว้างประมาณ 25 เซนติเมตร ไม้ที่นำมาทำกลองเป็นไม้ตะเคียนหรือไม้กระบาก หนังกลองได้มาจากหนังที่ฟอกแล้วตากแห้ง อาจเป็นหนังวัวหรือ หนังควายก็ได้ แต่ส่วนมากเป็นหนังควายตากแห้ง สำหรับ ไม้ที่ใช้ตีเป็นไม้คู่ทำด้วยไม้หวายยาวประมาณ 40 เซนติเมตร หัวของไม้ทำด้วยตะกั่ว

ความเป็นมาของกลองกิ่งนั้นกล่าวกันว่า แต่ก่อนนี้เป็นกลองรบสมัยโบราณ เมื่อมีการยกทัพไปต่อสู้กับข้าศึก ในขณะที่ยกพลเข้าประจัญบานกับข้าศึก ก็จะตีกลองกระตุ้นเหล่าทหารกล้าประจัญบานกับข้าศึกด้วยความเข้มแข็ง อาจหาญ หลังเสร็จศึกก็นำกลองมาทำการเส็งกันเป็นที่สนุกสนาน

ปัจจุบันการเส็งกลองกิ่งที่จังหวัดเลยที่พอจะหลงเหลืออยู่ไว้ให้ชม เพื่อเป็นแนวทางการศึกษามีอยู่ 2 แห่ง คือ ที่อำเภอท่าลี่ และที่อำเภอด่านซ้าย

กำหนดงาน

ที่อำเภอท่าลี่ทำการเส็งกลองกิ่งในวันสงกรานต์ของทุกๆปี ส่วนอำเภอด่านซ้ายจะเส็งกลองกันเฉพาะในงานนมัสการพระธาตุศรีสองรักเท่านั้น สามารถตรวจสอบรายละเอียดได้ที่ www.tat.or.th/festival

กิจกรรม / พิธี

การเส็งกลองกิ่งกำหนดให้แต่ละหมู่บ้านนำกลองกิ่งมาหนึ่งชุด คือ จำนวน 2 ใบ ตั้งอยู่บนขาตัวที่ทำด้วยไม้กั้นคอกสี่เหลี่ยม ผู้เข้าเส็งกลองกิ่งหมู่บ้านหนึ่งใช้คน 4-5 คน โดยกำหนดยกเหมือนชกมวย คือ ตี 3 นาที พัก 2 นาที กำหนด 5 ยก การตัดสินกรรมการก็จะฟังว่าเสียงกลองของใครดังกว่ากัน เสียงไพเราะกว่ากัน ฝ่ายนั้นก็ชนะ ซึ่งการแข่งขันบางครั้งมีการตีถึงหนังกลองแตกก็มี การแข่งขันจะใช้คนตีสลับสับเปลี่ยนกันโดยตลอด ไม่ให้เสียงกลองหมดในช่วงระยะที่ทำการแข่งขัน