อุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์ มีเนื้อที่ประมาณ 396.60 ตารางกิโลเมตร หรือ 247,875 ไร่

จากอำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ออกเดินทางไปตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 108 ไปถึงอำเภอขุนยวม เป็นระยะทางประมาณ 60 กิโลเมตร จากอำเภอขุนยวมจึงเดินทางต่อไปอีกเป็นระยะทาง 40 กิโลเมตร เข้าอุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์

อุทยานฯ มีบริการบ้านพักและอนุญาตให้นำเต็นท์ไปตั้งค่ายพักแรมได้ โดยมีบ้านพักบริการในบริเวณที่ทำการอุทยานฯ อำเภอเมือง รายละเอียดติดต่อ กองอุทยานแห่งชาติ กรมป่าไม้ โทร. 579-7223, 579-5734 หรือที่ทำการอุทยานแห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์ ตู้ ปณ. 18 อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน 58000

พื้นที่ส่วนใหญ่ เป็นภูเขาสลับซับซ้อน มีภูเขาหินและภูเขาบางลูกจะมีหน้าผาสูงชัน โดยเฉพาะที่ดอยวิดจา ดอยปุงถุ่น เป็นต้น และเป็นต้นน้ำลำธารต่างๆหลายสาย ซึ่งลำธารนี้ไหลลงสู่แม่น้ำปาย มีสภาพป่าที่แตกต่างไปหลายชนิด คือ ป่าเบญจพรรณ ป่าดงดิบ ป่าเต็งรัง ป่าสนเขา จะอยู่ในบริเวณสันเขาสูง ชนิดของไม้ที่พบได้แก่ สนสองใบ นอกจากนี้ยังสามารถพบกล้วยไม้หลายชนิดที่สวยงาม ได้แก่ ฟ้ามุ่ย พวงมาลัยหางกะรอก ช้างกระ เอื้องคำ เป็นต้น

อุทยาน แห่งชาติน้ำตกแม่สุรินทร์ มีอากาศเย็นสบายตลอดปี โดยเฉพาะในฤดูหนาว บนยอดเขาอากาศเย็นมาก ฤดูฝนมีฝนตกชุกทำให้การเดินทางไม่สะดวก ฤดูหนาวและฤดูร้อนจะเหมาะแก่การเดินทางเข้าไปท่องเที่ยว

สภาพป่าประกอบไปด้วยป่าเบญจพรรณ ส่วนใหญ่อยู่บริเวณที่ราบต่ำใกล้ลำห้วยใหญ่ๆ ที่มีความชื้นสูงมาก และมีพื้นที่ค่อนข้างสูง พันธุ์ไม้ได้แก่ ยาง สมอพิเภก ตุ้มเต๋น ฯลฯ และป่าสนเขาจะอยู่บริเวณสันเขาสูง พันธุ์ไม้ได้แก่ สนสองใบ และสนสามใบ

สัตว์ป่าประกอบไปด้วยสัตว์นานาชนิด เช่น หมี กวาง เก้ง หมูป่า ลิง ค่าง ชะนี ไก่ป่า และนกชนิดต่างๆ

น้ำตกแม่สุรินทร์
เป็นต้นน้ำตกชั้นเดียวที่สวยงามและมีน้ำไหลตลอดปี นับว่าเป็นน้ำตกที่สูงที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ เกิดจากแม่น้ำสุรินทร์ มีสภาพธรรมชาติรอบด้านเป็นภูเขาสูงชันไหลลงมาเป็นสายยาวจากหน้าผาสู่หุบเขา สูงประมาณ 80 เมตร การเดินทางใช้ได้เฉพาะในฤดูร้อนและฤดูหนาว ห่างจากอำเภอขุนยวมประมาณ 38 กิโลเมตร

น้ำตกดำข่อน (น้ำตกผาบ่อง)
เป็นน้ำตกที่ไหลมาจากห้วยดำข่อน ซึ่งเป็นหน้าผาสูงชันเป็นชั้นๆลดหลั่นกันลงมาถึง 3 ชั้น มีความสูงประมาณ 40 เมตร และด้านซ้ายของน้ำตกนี้ยังแยกเป็นน้ำตกเล็กๆ มีระยะทางห่างจากแม่ฮ่องสอนประมาณ 12 กิโลเมตร การเดินทางใช้ได้ตลอดทั้งปี

แม่น้ำปาย
มีชายหาดที่สวยงามเหมาะสำหรับการตั้งค่ายพักแรมและการล่องแพตามลำน้ำ

หนองเขียว
มีลักษณะเป็นที่ราบลุ่มบนสันเขา บริเวณโดยรอบมีที่ราบกว้างประมาณ 200 ไร่ มีป่าสนเขาเป็นพื้น การเดินทางใช้เดินทางเท้าจากน้ำตกแม่สุรินทร์ ประมาณ 2 ชั่วโมง

ยอดดอยปุย
เป็นยอดเขารูปร่างคล้ายฝาชี ข้างบนยอดแบนราบ คล้ายภูกระดึง อากาศหนาวจัด มีพันธุ์ไม้เมืองหนาวขึ้นอยู่ทั่วไป

น้ำฮู้หายใจ
เป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่แปลก กล่าวคือ ทุกๆประมาณ 25 นาทีจะมีสายน้ำพุ่งออกมาจากรูผนังถ้ำ ซึ่งสันนิษฐานว่าเกิดจากแรงดันของธารน้ำในชั้นหินตามรอยร้าวของเปลือกโลก อยู่ในตำบลผาบ่อง อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ใช้เวลาเดินเท้าประมาณ 3-4 ชั่วโมง จากบ้านห้วยน้ำ แม่สะกึด

ทุ่งดอกบัวตอง ดอยแม่อุคอ
ตั้งอยู่หมู่ที่ 6 ตำบลแม่อูคอ อำเภอขุนยวม ตามเส้นทางหมายเลข 108 (แม่ฮ่องสอน-ขุนยวม) ก่อนถึงตัวอำเภอประมาณ 1 กิโลเมตร มีทางแยกซ้ายตามทางหลวงสาย 1263 เข้าสู่ทุ่งบัวตองอีก 26 กิโลเมตร เป็นถนนราดยางมีพื้นที่ครอบคลุมเป็นเขากว้างประมาณ 1 พันไร่ อยู่ในความรับผิดชอบของโครงการพัฒนาป่าไม้ที่สูง หน่วยที่ 5 กองอนุรักษ์ต้นน้ำ ดอกบัวตองที่นี่เมื่อบานพร้อมๆ กันในช่วงเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม จะเหลืองอร่ามปกคลุมทั่วทั้งภูเขา มีความสวยงามมาก