อุทยานแห่งชาติเขาหลวง มีพื้นที่ครอบคลุมอยู่ในท้องที่อำเภอท่าศาลา อำเภอฉวาง อำเภอเมือง อำเภอพิปูน อำเภอพรหมคีรี และอำเภอลานสะกา จังหวัดนครศรีธรรมราช สภาพป่าเป็นเทือกเขาสูงสลับซับซ้อน เป็นแหล่งต้นน้ำลำธารหลายสาย มีเอกลักษณ์ทางธรรมชาติที่สวยงามหลายแห่ง เช่น ถ้ำ น้ำตก ยอดเขา ทิวทัศน์ต่างๆ และสัตว์ป่านานาชนิด อุทยานแห่งชาติเขาหลวง มีพื้นที่ประมาณ 567 ตารางกิโลเมตร หรือ 356,250 ไร่

จากตัวเมือง นครศรีธรรมราช โดยสารรถยนต์ไปตามเส้นทางนครศรีธรรมราช-ปากลง(นบพิตำ) ผ่านอำเภอพรหมคีรี ระยะทางประมาณ 70 กิโลเมตร จะเป็นป้ายบอกทางเข้าที่ทำการอุทยานฯ อยู่ทางซ้ายมือ เลี้ยวเข้าไปอีกประมาณ 1.2 กิโลเมตร ก็จะถึงที่ทำการอุทยานฯที่บ้านห้วยพาน

อุทยานแห่งชาติเขาหลวงมีบ้านพักไว้บริการนักท่องเที่ยว จำนวน 5 หลัง พักได้หลังละ 5-6 คน ค่าธรรมเนียมที่พัก 400 บาทต่อคืน และมีเต้นท์เล็กพักได้ 2 คน ค่าธรรมเนียม 50 บาทต่อคืน

สภาพพื้นที่ โดยทั่วไปครอบคลุมเทือกเขานครศรีธรรมราช ตอนกลางประกอบด้วยเทือกเขาสูงสลับซับซ้อนทอดยาวจากเหนือจรดใต้ มีที่ราบตามหุบเขาเล็กน้อย ดินบนภูเขาเป็นดินที่เกิดจากการผุสลายตัวของหินแกรนิต มียอดเขาสูงสุด คือยอดเขาหลวง สูงจากระดับน้ำทะเล 1,835 เมตร เป็นต้นน้ำลำธารของลำธารหลายสาย เช่น คลองกรุงชิง คลองเขาแก้ว คลองท่าแพ และคลองละอาย เป็นต้น

ด้วยเหตุที่อุทยานแห่งชาติแห่งนี้ตั้งอยู่บนคาบสมุทร จึงได้รับลมมรสุมที่พัดผ่านทะเลทั้งสองด้าน ทำให้มีฝนตกเกือบตลอดปีและมีอากาศค่อนข้างเย็น ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยต่อปี 3,500-4.000 มิลลิเมตร อุณหภูมิต่ำที่สุดประมาณ 15-17 องศงเซลเซียส ในช่วงเดือนธันวาคม และอุณหภูมิสูงสุดประมาณ 25-30 องศาเซลเซียส ในช่วงเดือนเมษายน

เนื่องด้วยสภาพป่าเป็นเทือกเขาสูง และมีปริมาณฝนตกชุก ทำให้ปกคลุมไปด้วยป่าดงดิบชื้นที่อุดมสมบูรณ์เป็นส่วนใหญ่ มีบางแห่งปรากฏสภาพป่าพรุ พบพันธุ์ไม้มีค่าทางเศรษฐกิจและน่าศึกษาค้นคว้าทางวิชาการมากมาย เช่น หลุมพอ ตะเคียน จำปา พยอม มะเกลือ ส้าน ยมหอม ตาเสือ และยางชนิดต่างๆ ส่วนไม้พื้นล่างประกอบด้วย เฟิร์น พืชตระกูล ขิง ข่า หวาย และเถาวัลย์หลายชนิด

ในพื้นที่นี้มีสัตว์มากมายทั้งชนิดและปริมาณ มีความสมบูรณ์มาก แหล่งสัตว์ป่าที่ชุกชุม ส่วนใหญ่อยู่ในท้องที่อำเภอท่าศาลา โดยเฉพาะในบริเวณลุ่มน้ำคลองกรุงชิง ซึ่งเป็นที่ราบหุบเขาที่ห่างไกลความเจริญ สัตว์ที่พบบ่อย เช่น เสือโคร่ง เสือลายเมฆ หมี สมเสร็จ เลียงผา กวาง เก้ง หมูป่า ชะมด หมีขอ ลิง และนกนานาชนิด เช่น นกกาอัง นกหว้า นกเงือกดำ นกกางเขนดง เป็นต้น

จุดเด่นที่น่าสนใจ :

ในป่าเขาหลวงมีจุดเด่นที่สำคัญ และน่าสนใจสำหรับการท่องเที่ยวที่เป็นภูเขา แม่น้ำและน้ำตกหลายแห่ง เช่น

ยอดเขาหลวง
อยู่บริเวณตอนกลางของเนื้อที่ มีความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ประมาณ 1,835 เมตร เป็นเทือกเขาที่ใหญ่โตสูงสลับซับซ้อน มีความสวยงามตามธรรมชาติมาก มีทรัพยากรธรรมชาติที่หลากหลาย น่าสนใจต่อการศึกษาค้นคว้าและการท่องเที่ยวเป็นอย่างยิ่ง

ถ้ำแก้วสุรกานต์
ตั้งอยู่ในตำบลเขาแก้ว อำเภอลานสกา

น้ำตกกระโรม
ตั้งอยู่ในท้องที่ตำบลเขาแก้ว อำเภอลานสกา เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ที่มีความสวยงามมาก

นอกจากนี้ ยังมีน้ำตกที่สวยงามอีกหลายแห่ง เช่น น้ำตกท่าแพ น้ำตกพรหมโลก น้ำตกคลองในเขียว น้ำตกคลองท่างิ้ว น้ำตกกรุงชิง น้ำตกแต่ละแห่งมีความสูงลดหลั่นกันหลายชั้น แต่ละชั้นมีความสวยงามแตกต่างกันไป