อุทยานแห่งชาติเขาสก ประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2523 มีพื้นที่ 645.52 ตารางกิโลเมตร หรือ 403,450 ไร่ สภาพโดยทั่วไปเป็นภูเขาดิน และภูเขาหินปูนสูงสลับซับซ้อน มีแนวหน้าผาสูงชัน ด้านทิศเหนือเป็นแหล่งน้ำขนาดใหญ่ เกิดจากการก่อสร้างเขื่อนรัชชประภา มีป่าไม้และสัตว์ป่าอุดมสมบูรณ์ พันธุ์ไม้หายากที่พบในเขตอุทยานฯ ได้แก่ บัวผุด เป็นดอกไม้ขนาดใหญ่ ขึ้นอยู่บนพื้นดิน เส้นผ่าศูนย์กลางดอกประมาณ 10-25 นิ้ว ส่วนสัตว์ที่หายากที่น่าสนใจได้แก่ กบทูด และปลามังกร

จากตัวเมืองสุราษฎร์ธานีใช้เส้นทางสุราษฎร์ธานี-ตะกั่วป่า (ทางหลวงหมายเลข 401) ถึง กม. ที่ 109 มีแยกขวาไปอีก 1.5 กิโลเมตร ถึงบริเวณที่ทำการ หรือจากสถานีรถไฟ อ.พุนพิน สุราษฎร์ธานี มีรถประจำทางสายพุนพิน-ภูเก็ต ลงรถบริเวณหลักกิโลเมตรที่ 109 แล้วเดินหรือใช้บริการจักรยานยนต์รับจ้างเข้าสู่ที่ทำการอุทยานฯ

มีบริการบ้านพักสำหรับนักท่องเที่ยว 6 หลัง รับนักท่องเที่ยวได้ 30-40 คน สำหรับการตั้งเต็นท์ ควรเตรียมอุปกรณ์ในการตั้งเต็นท์ไปด้วย และต้องติดต่อล่วงหน้าผ่านกองอุทยานแห่งชาติ กรมป่าไม้ โทร. 579-7223, 579-5734

นอกจากนี้ในบริเวณเขื่อนรัชชประภา (เขื่อนเชี่ยวหลาน) และอุทยานแห่งชาติเขาสก ยังมีสถานที่พักอีกหลายแห่งสำหรับหมู่คณะ อาทิ

1. แพพักของอุทยานแห่งชาติเขาสก ในเขื่อนรัชชประภา อยู่ห่างจากที่ตั้งเขื่อนราว 15 กิโลเมตร มีทั้งหมด 8 หลัง พักได้หลังละ 10-12 คน มีไฟฟ้า ห้องนอน ห้องน้ำ และบริการอาหาร ติดต่อได้ที่สำนักงานป่าไม้เขตสุราษฎร์ธานี

2. แพพักของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าปากคลองหยี ในเขื่อนรัชชประภา อยู่ใกล้กับท่าขึ้นปลาของเขื่อน มีทั้งหมด 3 หลัง พักได้ประมาณ 30 คน ติดต่อโดยตรงที่แพพัก เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าปากคลองหยี

นอกจากนี้บริเวณใกล้ที่ทำการอุทยานฯ ยังมีที่พักของเอกชนบริการหลายแห่ง บางแห่งมีบ้านบนต้นไม้ ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของที่พักบริเวณอุทยานฯ นี้

สภาพภูมิประเทศ โดยทั่วไปเป็นภูเขาหินและภูเขาหินปูนสูงสลับซับซ้อน โดยเฉพาะช่องแคบเขากาเลาะมีลักษณะเป็นภูเขาหินปูนที่มียอดแหลมระเกะระกะ มีแนวหน้าผาสูงชัน บางแห่งเป็นแท่งสูงไปในอากาศคล้ายยอดหอคอยสูง ที่ราบมีน้อยมาก ป่าเป็นป่าดงดิบชื้นที่อุดมสมบูรณ์มาก เป็นป่าต้นน้ำลำธาร เช่นแม่น้ำตาปี จุดสูงสุดมีความสูงจากระดับน้ำทะเลประมาณ 850 เมตร โดยเฉลี่ยความสูงจากระดับน้ำทะเลจะประมาณ 200 เมตร ลักษณะดินโดยทั่วไปเป็นดินเหนียวปนทรายมีสีแดง บางแห่งเป็นดินลูกรังแต่มีส่วนน้อย

บริเวณอุทยาน ได้รับอิทธิพลจากมรสุมทั้งสองฝั่ง คือทั้งทางด้านมหาสมุทรอินเดีย และมหาสมุทรแปซิฟิก ฝนจะเริ่มตกตั้งแต่ปลายเดือนเมษายน จนถึงปลายเดือนธันวาคมของทุกปี และจะตกชุกมากในช่วงเดือนพฤษภาคม-พฤศจิกายน ช่วงที่เหมาะที่สุดที่จะเข้าไปชมอุทยานฯจะอยู่ในระหว่างเดือนธันวาคม-เมษายน

สภาพป่าโดยทั่วไปเป็นป่าดงดิบชื้น พันธุ์ไม้ที่มีได้แก่ โคแหลม ตะเคียน ยาง ตาเสือ หงอนไก่ กะบาก ยมหอม อินทนิน เป็นต้น และยังประกอบด้วยพันธุ์ไม้พืชชั้นต่ำมากมาย ที่น่าสนใจได้แก่ บัวพุด และยังเป็นแหล่งกระจายพันธุ์ไม้ที่ขึ้นปะปนกันระหว่างพันธุ์ไม้ในเขตภาคเหนือและภาคใต้ของประเทศ

สัตว์ป่าประกอบไปด้วยสัตว์ป่านานาชนิด ได้แก่ ช้าง เสือ หมี กวาง เลียงผา สมเสร็จ ลิง ชะนี และนกชนิดต่างๆ เป็นต้น สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำขนาดใหญ่ เช่น กบทูด และพันธุ์ปลาที่หายากประจำท้องถิ่น ได้แก่ ปลามังกร

น้ำตกวังหิน
เป็นน้ำตกที่ไหลมารวมกับคลองสกที่บริเวณบางหัวแรด และในคลองสกด้านล่างของน้ำตกลงประมาณ 20 เมตร จะมีหินก้อนใหญ่ๆวางเรียงรายกันอยู่ในลำคลองเป็นจำนวนมากซึ่งสามารถจะเดินข้ามคลองไปได้ จุดนี้เรียกว่า บางวิ่งหิน เป็นจุดที่มองดูสวยงามอีกแห่งหนึ่ง อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานฯประมาณ 2.8 กิโลเมตร รถยนต์สามารถเข้าไปถึงได้

ตั้งน้ำ
มีลักษณะเป็นภูเขาสูงที่ถูกกัดเซาะจนขาดออกจากกัน ทำให้กลายเป็นหน้าผาหันหน้าเข้าหากัน มีคลองสกไหลลอดผ่านทางเบื้องล่าง เป็นวังน้ำลึกมาก มีปลาชุกชุม อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานฯประมาณ 6 กิโลเมตร ห่างจากน้ำตกวังหินประมาณ 3.2 กิโลเมตร ต้องเดินทางเท้าประมาณ 3.2 กิโลเมตร

น้ำตกโตนกลอน
เป็นน้ำตกที่มีความสวยงาม เกิดจากคลองสก ลักษณะเป็นน้ำตกชั้นเดียวดิ่งลง น้ำไหลแรงตลอดทั้งปี มีลานหินสำหรับพักผ่อนอยู่บนชั้นน้ำตก อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานฯ ประมาณ 9 กิโลเมตร

น้ำตกโตนไทร
เป็นน้ำตกที่ไม่สูงมากนัก บริเวณน้ำตกมีหินใหญ่ตั้งเรียงรายเต็มไปหมด แต่ก็ช่วยให้น้ำตกมีความสวยงามขึ้นไปอีก อยู่ในลำคลองห่างจากที่ทำการอุทยานฯประมาณ 11 กิโลเมตร ห่างจากน้ำตกโตนกลอนประมาณ 6 กิโลเมตร

น้ำตกธารสวรรค์
เป็นน้ำตกที่เกิดจากยางพูลจืด ซึ่งไหลลงสู่คลองสก เป็นน้ำตกที่สวยงามอีกแห่งหนึ่ง น้ำตกลงมาจากหน้าผาสูงชันพุ่งโค้งแบบรุ้งกินน้ำ อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานฯประมาณ 5 กิโลเมตร ห่างจากตั้งน้ำประมาณ 3 กิโลเมตร

น้ำตกสิบเอ็ดชั้น
เป็นน้ำตกที่เกิดจากคลองบางแลน ไหลตกลงมาเป็นชั้นๆลดหลั่นลงมาตามร่องหน้าผา เป็นรูปขั้นบรรได 11 ชั้น มีน้ำไหลตลอดปีไม่ขาดสาย ชั้นล่างสุดของน้ำตกจะมีวังสำหรับลงเล่นน้ำได้ และมีโขดหินเรียงรายอยู่ทั่วไปเหมาะสำหรับการนั่งพักผ่อน อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานฯประมาณ 4 กิโลเมตร ต้องเดินโดยทางเท้า

น้ำตกแม่ยาย
เป็นน้ำตกที่รถสามารถเข้าถึงได้ เพราะตั้งอยู่ติดกับถนนสายสุราษฎร์ธานี-ตะกั่วป่า ตรงกิโลเมตรที่ 113 เป็นน้ำตกชั้นเดียวสูงประมาณ 30 เมตร สวยงามมาก โดยเฉพาะหน้าฝนน้ำจะเต็มหน้าผาที่สูงชันกระจัดกระจายแตกฟองขาวโพลน อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานฯประมาณ 5.5 กิโลเมตร

ถ้ำค้างคาว
เป็นถ้ำที่มีค้างคาวจำนวนมากอาศัยอยู่ ลักษณะภายในถ้ำเป็นเหมือนห้องโถงขนาดใหญ่ มีหินงอกหินย้อยที่สวยงาม อยู่ห่างจากที่ตั้งหน่วยพิทักษ์ป่าอุทยานฯที่ ขส.4 (คลองแปะ) ประมาณ 3 กิโลเมตร อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานฯประมาณ 21 กิโลเมตร

เขื่อนเชี่ยวหลาน
เป็นเขื่อนเอนกประสงค์ที่สร้างปิดกั้นคลองพระแสง ตัวเขื่อนเป็นหินทิ้งแกนดินเหนียว สูง 95 เมตร ระดับเขื่อนสูง 100 เมตร อ่างเก็บน้ำครอบคลุมพื้นที่ 165 ตารางกิโลเมตร ภายในอ่างมีเกาะมากมายกว่า 100 เกาะ มีทัศนียภาพที่สวยงาม โดยเฉพาะบริเวณช่องแคบทากาเลาะ เขื่อนเชี่ยวหลานอยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานประมาณ 50 กิโลเมตร